11. Ott. 1828.
[4402,1]
Il Wesselingio l. c. p. xxvi. Q136695754In more ipsi
(Herodoto) fuit (Vid. lib.
5. 36, l. 7. 93. et 213, l. 1. 75.) τὸν πρῶτον λόγον, τοὺς πρώτους
λόγους primores libros, et sequentes τοὺς ὄπισϑε λόγους, τοὺς ὀπίσω
λόγους ... adpellare. - Lo Schweighaeuser ivi in nota. Q136695754Nec vero in
hisce locis, aut horum similibus, vocabulum λόγος ita intelligi debet,
quasi singulos e novem Historiarum suarum libris singulos λόγους
diceret: sed λόγος in huiusmodi locis nihil aliud nisi narrationem, vel historiam, ut nos vulgo vocamus, significat: qua ratione etiam
Hecataeus, ut hoc utar,
λογοποιός Nostro dicitur, II. 143. V. 36. et 125. id est, Historiarum scriptor; de eodemque Hecataeo loquens idem Noster
VI. 137. ait, ῾Εκαταῖος ἐν τοῖσι λόγοισι,
Hecataeus in suis Historiis; denique VII. 152.
ubi πάντα τὸν λόγον ait, universam suam Historiam intelligit. Itaque,
ubi se ait, de re
quadam ἐν ἄλλῳ λόγῳ esse dicturum,
non semper alium ex novem Historiarum suarum Libris intelligit, verum
subinde etiam aliam eiusdem
Libri partem; veluti, quę Lib. VI. c. 39.
profitetur se ἐν ἄλλῳ λόγῳ
expositurum, ea cap. 103. eiusdem sexti Libri
exposita leguntur. Eodem modo Pausanias lib. III. cap. 2.
quum ait Q3825645᾽Ηρόδοτος ἐν τῷ λόγῳ τῷ ἐς Κροῖσον, non hoc dicit,
Herodotus in Libro de Croeso, sed
4403
Herodotus
in ea narratione (sive, in ea Historiarum suarum
parte) quae ad Croesum spectat. Similiterque idem
Pausanias, lib. V. cap. 26. p. 447. ait,
Q3825645᾽Ηρόδοτος ἐν τοῖς λόγοις,
Herodotus in suis Historiis. Sed de hoc
usu vocabuli λόγος vide mox ipsum Wesselingium verissime monentem. - Ciò è p.
xxix. Q136695754Possum adfirmare
veterum neminem Λόγους Herodoti. Λιβυκούς (citati da lui medesimo. II. 161., e
da alcuni creduti diversi dalle Istorie) Q136695754ad
testimonium excitasse, contra ex libro quarto (delle Istor.) res Afras
depromsisse plures: immo solere illum partem
libri λόγον et λόγους adpellare: de nece Cimonis, patris Miltiadae, τὸν μὲν ἐγὼ ἐν ἄλλῳ λόγῳ
σημανέω (lib. VI. 39.):
Q136695754dixit autem eiusdem Musae, cap. 103. Geminum illi
Libri primi cap. 75. - Q136695754Scilicet
(nota lo Schweigh. ib.), Q136695754quam rem lib. I. cap. 75. ait se
ἐν τοῖςι ὀπίσω λόγοισι
declaraturum, eam non in sequentium librorum
aliquo, sed in eodem lib. I. cap.
124. declaratam videmus. - V. p.
4467. Propriamente però λόγος {in}
{tali casi} non vuol dir narrazione nè storia, ma prosa, a differenza di ἔπη o μέλη (carmina - oratio);
καταλογάδην in prosa; λογοποιός prosatore, a differenza di ἐποποιὸς etc. Ma o perchè le prime prose
scritte fra' greci fossero istorie, o perchè la più parte di esse fossero
istoriche a que' primi tempi, o finalmente perchè il genere storico non
4404 avesse alcun nome particolare a principio, {+e forse (com'è naturaliss.) non esistesse
veramente distinto dagli altri generi, cioè non si avessero opere di pura
storia, {o narrative,} ma materie {e qualità} miste e confuse ec.} fu appropriato
alle storie il nome generale di prosa λόγος, ed Erodoto chiamò λογοποιὸν prosatore lo storico Ecateo. E quando poi le opere in prosa furono
cominciate a dividere in libri, questi libri ancora furono chiamati prose λόγοι, prosa 1., prosa 2. ec. prose 9 (῾Ηροδότου
λόγοι ἐννέα è appunto il tit.
dell'edizione Aldina di Erod., 1.a
edizione greca, Venez. 1502.):
quasi per confermare che la confezion di libri, secondo l'opinione del Wolf, ebbe origine dai prosatori. E per
luminosa conferma dell'opinione del medesimo che da principio scrittura e prosa
fossero la cosa medesima, troviamo (cosa da lui nè da altri a questo proposito
non osservata) συγγραϕεύς esser sinonimo di storico.
V. Scapula etc. in σύγγραμμα, συγγραφή, λογοποιός. {{V. p. 4406.}}
(11. Ottob. 1828.).
